Jeneratör Kontrolünde Neler Kontrol Edilir?

Jeneratör periyodik kontrolü neden önemli?

Jeneratör, şebeke kesildiğinde devreye giren kritik güç kaynağıdır. Hastanelerde, veri merkezlerinde, üretim tesislerinde ve iş yerlerinde elektrik kesintisi anında hayati sistemleri besler. Ancak yedekte durduğu için çoğu zaman gözden kaçar; aylarca çalışmadan bekleyen bir jeneratör, en çok ihtiyaç duyulduğu anda devreye girmeyebilir.

Bu yüzden jeneratörün yalnızca varlığı değil, çalışır durumda olduğunun düzenli olarak doğrulanması da önemlidir. Periyodik kontrol, jeneratörün aküsünden göstergelerine, topraklamasından baca çıkışına kadar kritik noktalarını muayene eder ve sonucu raporla belgeler.

Yasal açıdan bu bir tercih değildir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (25.04.2013 tarihli, 28628 sayılı Resmî Gazete) uyarınca iş ekipmanları belirli aralıklarla kontrol ettirilir. Kontrol periyodu: ilgili standardın öngördüğü süre saklı kalmak üzere, standartta süre belirtilmemişse azami 1 yıldır.

Jeneratör kontrolünde neler kontrol edilir?

Jeneratör kontrolünde, ekipmanın hem elektriksel göstergeleri hem mekanik durumu hem de güvenli çalışma koşulları bir bütün olarak değerlendirilir. Kontrol listesinde şu kriterler yer alır:

• Ampermetre çalışıyor mu ?
• Voltmetre çalışıyor mu?
• Yakıt göstergesi çalışıyor mu?
• Hararet göstergesi çalışıyor mu?
• Zaman göstergesi çalışıyor mu?
• Kontrol butonları ve switchler uygun mu?
• Ortam şartlarına uygun bir yerde mi ?
• Bulunduğu yerin sehimi uygun mu?
• Jeneratör bacası ve çıkış noktasının yeri uygun mu ?
• Gövde Topraklaması yapılmış mı ?
• Kullanma talimatı mevcut ve uygun mu ?
• Lastik ve ataşmanların genel durumu
• Fonksiyon testi
• Yük ve Fren testleri

Bu kriterler birlikte değerlendirildiğinde jeneratörün yalnızca çalışıp çalışmadığı değil, güvenli koşullarda çalışıp çalışmadığı da ortaya konur. Ampermetre ve voltmetre gibi göstergelerin çalışması, operatörün jeneratörü güvenle izleyebilmesi için; gövde topraklaması ise elektrik kaçağına karşı can güvenliği için kritiktir.

Göstergeler neden tek tek kontrol edilir?

Jeneratörün üzerindeki her gösterge, çalışma sırasında operatöre erken uyarı verir. Yakıt göstergesi yakıt seviyesini, hararet göstergesi motor sıcaklığını, zaman göstergesi ise çalışma süresini takip eder. Bu göstergelerden biri dahi çalışmıyorsa operatör olası bir arızayı zamanında fark edemez; küçük bir sorun büyük bir arızaya dönüşür.

Fonksiyon testi ve yük/fren testleri ise jeneratörün gerçek koşullarda doğru çalıştığını doğrular. Yalnızca marş basıp durmak yetmez; jeneratörün yük altında beklenen performansı gösterdiğinin test edilmesi gerekir.

Kontrol sonrası rapor ve yetkili kişi şartı

Kontrol sonunda, yapılan muayene ve testlerin sonucunu gösteren bir rapor düzenlenir. Bu rapor; denetimde, iş kazası incelemelerinde ve sigorta süreçlerinde işverenin elindeki geçerli belgedir.

Kontroller yalnızca EKİPNET sistemine kayıtlı yetkili kişilerce yapılabilir. Ayrıca işveren ile yetkili kişi arasındaki İSG-KATİP sözleşmesi, kontrol tarihinden en geç 1 gün önce onaylanmış olmalıdır. Bu şartlar sağlanmadan yapılan kontrol geçerli bir periyodik kontrol sayılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Jeneratör periyodik kontrolü ne sıklıkla yapılır?

Jeneratör, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında periyodik kontrole tabidir. İlgili standardın öngördüğü süre saklı kalmak üzere, standartta süre belirtilmemişse azami 1 yıldır; standart daha kısa süre öngörüyorsa o süre uygulanır.

Jeneratör kontrolünde nelere bakılır?

Ampermetre, voltmetre, yakıt, hararet ve zaman göstergelerinin çalışması, kontrol butonları ve switchler, gövde topraklaması, baca ve çıkış noktası, kullanma talimatı, lastik ve ataşmanların durumu ile fonksiyon ve yük/fren testleri kontrol edilir.

Jeneratör gövde topraklaması neden kontrol edilir?

Jeneratörün gövde topraklaması, elektrik kaçağına karşı can ve mal güvenliğini sağlamak için kritiktir. Kontrol listesinde "Gövde Topraklaması yapılmış mı?" kriteri yer alır; topraklamanın doğru yapılması güvenli çalışma için zorunludur.

Jeneratör kontrol raporu denetimde geçerli sayılır mı?

Kontrol, EKİPNET sistemine kayıtlı yetkili kişi tarafından, İSG-KATİP sözleşmesi kontrolden en geç 1 gün önce onaylanmış olarak ve ilgili standarda uygun yapılırsa raporu denetimde geçerli belge sayılır.

BESAFE LAB nasıl yardımcı olur?

BESAFE LAB, TÜRKAK akredite ve İSGÜM yetkili bir ölçüm, test ve mühendislik firmasıdır. Jeneratörlerin periyodik kontrollerini EKİPNET kayıtlı yetkili mühendisleriyle yürütür ve sonucu denetimde geçerli bir raporla belgeler. Kapsam ve teslim süresi teklif ile netleştirilir.